رونمایی از کتاب درسنامه اخلاق عرفانی و قرآن و ترجمه پیکتال

مراسم رونمایی از کتاب «درسنامه اخلاق عرفانی » و « قرآن و ترجمه پیکتال» با حضور حجت‌الاسلام دکتر رضا حق پناه عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه کشور برگزار شد.

مراسم رونمایی از کتاب «درسنامه اخلاق عرفانی » و « قرآن و ترجمه پیکتال» با حضور حجت‌الاسلام دکتر رضا حق پناه عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه کشور و با مسئولین مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان  و مسئولین مدارس علمیه و مولفان کتب، در واحد پژوهش مدرسه علمیه حضرت خدیجه سلام الله علیها در دوشنبه  14 اردیبهشت 1405 برگزار شد.

حجت‌الاسلام حق‌پناه در آغاز سخنان خود، نویسندگی در حوزه مسائل اسلامی، به‌ویژه در مباحث اخلاقی و با مشارکت قشر بانوان را «جهادی علمی، مقدس و ماندگار» خواندند. ایشان با اشاره به جایگاه والای زنان در تاریخ اسلام، افزودند: «تاریخ گواهی می‌دهد که بانوان بسیاری در طول اعصار، حدیث نقل کرده و کتابت نموده‌اند که این امر افتخاری بزرگ برای طبقه بانوان است. از جمله مفاخر این عرصه، «صحیفه فاطمیه» است که پس از رحلت حضرت خاتم‌الانبیا صلی الله علیه واله و سلم ، جبرئیل امین وحی بر حضرت زهرا سلام الله علیها ابلاغ می‌کردند؛ حضرت زهرا سلام الله علیها می‌خواندند و حضرت علی علیه السلام می‌نوشتند. این کار بزرگی بود.»

ایشان با بیان اینکه جریان این تلاش‌ها تا امروز ادامه دارد، به نمونه‌ای تاریخی از نقش زنان در نشر معارف اشاره کردند و گفتند: «پس از تدوین نهج‌البلاغه توسط مرحوم سید رضی (ره) در حدود سال ۴۰۰ هجری، اولین ناقل و راوی این اثر ارزشمند برای جامعه، یک بانوی دانشمند به نام فاطمه علوی(دختر سید مرتضی و برادر سید رضی) بود که این میراث گران‌بها را منتقل کرد.»

دستورالعمل‌هایی برای نویسندگی:

حجت‌الاسلام حق‌پناه در ادامه، چند نکته کاربردی برای تشویق خواهران و طلبه‌ها به نوشتن ارائه دادند:

۱. شروع با سادگی و پذیرش نقص:

«خواهران گرامی دست به قلم شوند. اگر نوشته‌ای ارزشمند به نظر نرسد یا دارای اشکالاتی باشد، نگران نباشید. هیچ کتابی کامل نیست. مهم این است که "جهت‌گیری" و "سمت‌و‌سو" (مسیر و هدف) صحیح باشد. اشتباهات جزئی قابل اصلاح‌اند. نوشتن خوب است و نقص‌های آن با مرور و ویرایش برطرف می‌شود.»

۲. پیشنهاد موضوعات ساده و متمرکز:

«برای شروع، کارهای ساده‌تری را انتخاب کنید. مثلاً جمع‌آوری چهل حدیث درباره یک موضوع خاص. همان‌طور که استاد نیک و خانم علمداری در زمینه اخلاق تلاش کردند، شما نیز می‌توانید در موضوعاتی مانند عرفان، ترجمه قرآن، خانواده، اخلاق و مردم‌داری، احادیث را گردآوری کنید. اگر توانایی شرح و بسط مانند حضرت امام (ره) را ندارید، لااقل احادیث را با عناوین مختلف منتشر کنید.»

۳. همیشه آماده نوشتن باشید:

«همیشه قلم و کاغذ (یا گوشی موبایل) همراه داشته باشید. در زمان پیامبر اکرم b، فردی که سواد نداشت، از فرمایشات پیامبر تعریف کرد و خواست آن‌ها را داشته باشد. پیامبر فرمودند: برایش بنویسید. دیگری گفت: من می‌خواهم بنویسم اما فرصت یا قلمی در دسترس نیست.پیامبرصلی الله علیه واله و سلم  فرمودند: قلمت را پشت گوشت بگذار و آماده باش.

روایت دیگری وجود دارد که مردی هر چه از پیامبر می‌شنید می‌نوشت. مردم او را سرزنش می‌کردند که چرا همه حرف‌های پیامبر را می‌نویسی؟ پیامبر در حالات مختلف (خشم، رضایت، جنگ و صلح) سخن می‌گوید. آن مرد مدتی نوشتن را رها کرد. وقتی خدمت پیامبر رسید، پرسیدند: چرا نمی‌نویسی؟ گفت: مردم گفتند شما در حالات مختلف صحبت می‌کنید، پس ننوشتم.پیامبر صلی الله علیه واله و سلم به دهان مبارک خود اشاره کردند و فرمودند: بنویس؛ سخنی جز حق از من صادر نمی‌شود.

ایشان در ادامه تأکید کردند: «ما طلبه‌ها باید اهل نوشتن باشیم تا این معارف را به یادگار بگذاریم. پیشنهاد می‌کنم دفترچه‌های مخصوصی برای حدیث، شعر و اهل‌بیت  داشته باشید. همچنین در سه حوزه اصلی اصول دین، فروع دین و زندگی اهل‌بیت  و مسائل اخلاقی هم مطالعه کنید و هم بنویسید.»

حجت‌الاسلام حق‌پناه با تقدیر از زحمات سرکار خانم نیک در تألیف کتاب درسنامه اخلاق عرفانی، از حضار دعوت کردند تا با مطالعه دقیق این اثر در بازه‌ای یک‌هفته‌ای (از دوشنبه تا دوشنبه هفته آینده)، هرگونه حاشیه، نکته تکمیلی یا پیشنهادی برای افزودن روایات مرتبط را یادداشت نمایند. این یادداشت‌ها می‌تواند در صورت صلاح‌دیدن مؤلف، در چاپ‌های بعدی مورد استفاده قرار گیرد تا اثر غنی‌تر و کامل‌تر شود.

کتاب قرآن و ترجمه پیکتال:

ایشان با اشاره به کار ارزشمند سرکار خانم هاشم‌نیا در زمینه ترجمه قرآن، به این نکته اشاره کردند که قرآن کریم تاکنون به نزدیک به ۲۵۰ زبان ترجمه شده است. در میان ترجمه‌های انگلیسی،به دو نمونه اشاره کردند:

ترجمه دکتر شاکر:این ترجمه که توسط یک مترجم شیعه (احتمالاً اهل پاکستان یا بنگلادش) انجام شده، از نظر روانی و وفاداری به عقاید شیعی بسیار دقیق است و اشتباهات اعتقادی در آن بسیار کم یا ناموجود است.

ترجمه پیکتال (Pickthall): این ترجمه از نظر ادبی بسیار فاخر و لغات آن غنی است. اما به دلیل تکیه بیشتر مترجمان بر منابع اهل سنت و استفاده کمتر از منابع شیعی، برخی اشتباهات و لغزش‌های تفسیری  و نگارشی در آن دیده می‌شود.

حجت‌الاسلام حق‌پناه با تجربه‌ی خود در فعالیت‌های تبلیغی در خارج از کشور خاطرنشان کرد که ارائه هر دو ترجمه به مسیحیان، دانشجویان و جوانان، تأثیرگذاری بالایی داشته است. این نشان می‌دهد که استفاده از این آثار در فضای مجازی و برای مخاطبان طالبان علم، می‌تواند راهگشا باشد تا افراد با قرآن و فرهنگ آن آشنا شوند.

 تفاوت ماهوی قرآن با کتب آسمانی پیشین:

یکی از نکات کلیدی که مطرح شد، تفاوت بنیادین قرآن کریم با تورات و انجیل است. در کتب تورات و انجیل، مترجمان اغلب «از روی ترجمه‌های قبلی» ترجمه می‌کردند (ترجمه از روی ترجمه)، که این امر باعث تحریف و دوری متن از اصل شده است. اما قرآن کریم دارای ویژگی «حفظ متن» است؛ یعنی هرچند بار که ترجمه شود، از روی متن اصلی عربی ترجمه می شود. بنابراین، اگرچه ترجمه‌ها ممکن است دارای خطای مترجم باشند، اما اصل قرآن محفوظ است. از این رو، در  نماز و قرآن، خواندن متن عربی ضروری است («فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ») و ترجمه‌ها تنها برای آشنایی و فهم معنا کاربرد دارند. وظیفه ما این است که قرآن را با زبان‌های روز دنیا در اختیار جوامع بشری قرار دهیم، ضمن اینکه متن اصلی را محفوظ نگه داریم.

خدمت به قرآن، خدمت به خود:

وی  با استناد به روایات، تأکید کرد که هر خدمتی به قرآن و فرهنگ اهل‌بیت =، در واقع خدمت به سعادت خود انسان است. ایشان به حدیث مشهور «ضَرَبَةُ عَلِیٍّ یَوْمَ الْخَنْدَقِ أَفْضَلُ مِنْ عِبَادَةِ الثَّقَلِینِ» اشاره کردند و افزودند روایت دیگری از امام علی S وجود دارد که می‌فرمایند: «من به هیچ‌کس نیکی نکرده‌ام مگر به خودم، و به هیچ‌کس بدی نکرده‌ام مگر به خودم» که اگرچه برخی این روایت را از منابع اهل سنت نقل کرده‌اند، اما (با استناد به آیه «إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ»). این نشان می‌دهد که تلاش برای تالیف کتاب و نشر معارف، در نهایت برای خود مؤلف و سعادت ابدی اوست.

وی در پایان گفت: جهاد علمی خواهران در زمینه تالیف کتاب و پایان‌نامه‌ها را ستودنی و موجب تحسین دانست و از خداوند متعال برای چهار مؤلف عزیز (دو مولف کتاب «درسنامه اخلاق عرفانی» و دو مولف کتاب «قرآن و ترجمه پیکتال») توفیق روزافزون را خواستار شدند.

 در انتها از کتاب درسنامه اخلاق عرفانی و کتاب قرآن و ترجمه پیکتال رونمایی شد.